Niedziela, 4 grudnia 2016. Imieniny Barbary, Hieronima, Krystiana

Organizacje Żydowskie – Bund

2016-08-12 09:06:47 (ost. akt: 2016-08-12 09:07:16)
Mordechaj Karmel, Księga Pamięci Żydów Bieżuńskich, Bieżuń 2009, s. 38

Mordechaj Karmel, Księga Pamięci Żydów Bieżuńskich, Bieżuń 2009, s. 38

Podziel się:

ORGANIZACJE SPOŁECZNO – KULTURALNE W BIEŻUNIU W LATACH 1918-1939

Do grupy trzeciej można zaliczyć zwolenników Bundu – Powszechnego Żydowskiego Związku Robotniczego na Litwie, w Polsce i Rosji. (…) Bund opowiadał się za kulturalną autonomią dla Żydów wschodnioeuropejskich, utworzeniem laickiego szkolnictwa i wspieraniem kultury w języku jidysz. Bundowcy wierzyli, że dzięki temu Żydzi nie ulegną asymilacji i zachowają swoją odrębność. Bund był partią antysyjonistyczną (przeciwną ruchowi na rzecz powrotu do Palestyny) oraz antyreligijną – w opozycji do opartego na religijnej ortodoksji Agudat Israel, traktującego Żydów jako wspólnotę wyznaniową, a nie narodową. Bund uważał Żydów za odrębny naród, posiadający własną kulturę. Bund został założony 7 października 1897 roku w Wilnie. Celem tego ugrupowania było zjednoczenie wszystkich żydowskich robotników Imperium Rosyjskiego w jednej, socjalistycznej partii. W skład Imperium Rosyjskiego wchodziły wówczas tereny dzisiejszych państw takich jak Litwa, Łotwa, Białoruś, Ukraina i większość terytorium Polski. Były to obszary, na których zamieszkiwała wówczas większość wszystkich Żydów na świecie. Początkowo Bund dążył więc do tego, aby przyłączyć się do szerszego ruchu socjaldemokratycznego i współtworzyć demokratyczną i socjalistyczną Rosję. Żyjący w takim państwie Żydzi mieli zostać oficjalnie uznani za naród i otrzymać status pełnoprawnej mniejszości narodowej. W tym czasie wpływy Bundu w Polsce środkowej i południowo-wschodniej były bardzo znaczne. Partia posiadała własną sieć organizacji kulturowych i społecznych, skupiających m.in. kobiety, osoby uprawiające sport, dzieci. Istniały także bundowskie żydowskie związki zawodowe i partyjne spółdzielnie. Organem prasowym partii był dwutygodnik Nowe Życie. Twórcą hymnu Bundu – pieśni Di Szwue („Przysięga”) był Szymon Anski. (…)
W Bieżuniu idee Bundu, jak wspomina na łamach Księgi Pamięci Żydów Bieżuńskich Mordechaj Karmel, zaczął propagować ok. 1915 roku krawiec Jakow Icchak Kadecki, który przyjechał z Londynu. „Zebrali się wokół niego: Jakow Kohn, Mosze Pesse, Nuta Sznajder, Warszawski, Benjamin Lisowiecki z siostra, Fajga Dymkowska i jej brat Abraham Lejb Dymkowski, Abraham Rozenberg i jeszcze kilka osób (…).Zaczęły się ożywione dyskusje pomiędzy bundowcami a nami syjonistami. Sprowadzili do Bieżunia agitatora z Sierpca, pannę Szajewicz, i zwołali do lasu tajne zebranie. Nastąpiły żywe bardzo interesujące dyskusje. W końcu bundowcy zmuszeni zostali do opuszczenia naszej biblioteki. Podzieliliśmy się, ale to się tylko tak łatwo mówi – podzieliliśmy się po długich, ciężkich walkach i do tego jeszcze wykradziono ¾ księgozbioru. Postawiliśmy im ultimatum: albo podzielimy się proporcjonalnie według ilości członków, albo nic nie otrzymają. W ten sposób, zmuszeni, musieli się zgodzić. Wynajęli sobie lokal przy ul. Młyńskiej [obecnie Zamkowa], u Aptewicza. Mieliśmy więc już dwie biblioteki w naszym miasteczku Bieżuniu.”

Komentarze (0) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB