Piątek, 9 grudnia 2016. Imieniny Anety, Leokadii, Wiesława

ORGANIZACJE SPOŁECZNO – KULTURALNE W BIEŻUNIU W LATACH 1918-1939

2016-09-12 08:12:15 (ost. akt: 2016-09-12 08:12:59)
Fot. Jakub Gordin (ur. 1 maja 1853 w Myrhorodzie - zm. 11 czerwca 1909 w Nowym Jorku), 
dramatopisarz żydowski tworzący w języku jidysz.
 Napisał i przetłumaczył z innych języków ponad 100 dramatów.

Fot. Jakub Gordin (ur. 1 maja 1853 w Myrhorodzie - zm. 11 czerwca 1909 w Nowym Jorku), dramatopisarz żydowski tworzący w języku jidysz. Napisał i przetłumaczył z innych języków ponad 100 dramatów.

Podziel się:

Organizacje żydowskie: Życie teatralne cz. II

Dzisiaj kolejny odcinek wspomnień Jehudy Kelmana dotyczących życia teatralnego w Bieżuniu. Zobaczmy jak ono wyglądało:
„Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, aż do mniej więcej 1924 roku, w ogóle nie można było wynająć remizy i trzeba było szukać specjalnego miejsca do wystawienia spektaklu. Tak np. Tarbut w pierwszych latach po założeniu wystawił Mirełe Efros Jakuba Gordina w niewykończonej budowli Zeliga Hercberga w majątku Rędzinów. Ze względu na to, że lokal Tarbutu wieczorami zajęty był przez kursy hebrajskiego, próby odbywały się w mieszkaniu Szajny, matki Josefa Mitelsbacha. Rodzina Mitelsbach należała do arystokracji w mieście. Mieszkali w dużym domu Ludwika Węglewskiego, na trzecim piętrze. Szajna była aktywnym członkiem Tarbutu, była też inteligentną kobietą. Szymszon, jej mąż, ojciec Josefa uważany był za mizrachistę. Nie przychodził do Tarbutu, ale jego dom, gdzie były duże pokoje zawsze był otwarty dla działalności syjonistycznej. Dopiero w latach 1924-1925 otrzymywaliśmy remizę za każdym razem, kiedyśmy o nią prosili, ale – jak już powiedziano – za dobra opłatą. Dlatego wiele wieczorów dla mniejszej publiczności zorganizowano w lokalach organizacji, gdzie mieściło się kilkadziesiąt osób.
Niemało płaciliśmy za charakteryzację. Trzeba powiedzieć, że nasz charakteryzator był mistrzem w swoim zawodzie. Dopiero w ostatnich latach, w szczególności w Hechalne Hacair sami nauczyliśmy się tej sztuki i piszący te słowa czynił to zupełnie dobrze. Jak już powiedziano, dekoracje były bardzo proste i często wykorzystywane wielokrotnie. Celem wprowadzenia pewnych zmian wypożyczano od różnych rodzin w mieście meble, dywany itd. Takie urządzanie sceny zabierało wiele czasu i dlatego wynajmowano orkiestrę, która w międzyczasie bawiła publiczność. W 1928 roku, kiedy Hechalne Hacair stworzył własna orkiestrę smyczkowo-mandolinowo-gitarową, po raz pierwszy wystąpiliśmy z nią w antrakcie przedstawienia. Orkiestra nie utrzymała się jednak długo. W maju 1930 roku wraz z wyjazdem pierwszej grupy towarzyszy na placówkę, uległa likwidacji. Wyjechali wówczas : Jehuda Kalman, Fajga Bojm, Chanoch Chil, Gitla Pesse i Icie Rozen.
Odrębną sprawę stanowił repertuar. Teksty przedstawień musiały być dostosowane do naszych możliwości i sił, jakie posiadaliśmy. Musiały również odpowiadać liczbie wykonawców, jaką dysponowaliśmy i naszym możliwościom urządzenia dekoracji, a przy tym przedstawienie musiało być interesujące i wprost pociągające. Większość dramatów i sztuk przez nas wystawianych miała charakter narodowy lub społeczny, jak np. Dzieje Tewji Mleczarza Szaloma Alejchema, Kol nidrej – historyczny dramat z czasów inkwizycji hiszpańskiej, Motke złodziej – dramat społeczny Szaloma Asza, Moszkełe Chazer – o ukraińskich pogromach i żydowskiej samoobronie. Tylko niewielka część sztuk i jednoaktówek omawiała ogólnoludzkie problemy, jak np. Życie woła – Funka, Kiedy szatan się śmieje Marka Rakowskiego, Lekarz kupcem Szaloma Aljchema, Żenić się – nie żenić, Brylanciarze oraz Klęski z powodu żydostwa – Tunkiela i inne. Szukałem czegokolwiek o życiu w Izraelu lub z życia na placówce przygotowawczej, niestety, na te tematy trudno było cokolwiek znaleźć. Wystawiliśmy Strażnika Widrewicza oraz kilka obrazków z życia w Palestynie i na placówce przygotowawczej, napisanych przeze mnie.”

Komentarze (0) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB