Poniedziałek, 5 grudnia 2016. Imieniny Kryspiny, Norberta, Sabiny

ORGANIZACJE SPOŁECZNO – KULTURALNE W BIEŻUNIU W LATACH 1918-1939

2016-10-03 12:42:51 (ost. akt: 2016-10-03 15:10:34)
Członkowie KR w Sadłowie, 1936 r.. Od lewej siedzą w I rzędzie: Piotr Kowalski, Konstanty Durzyński, Tadeusz Kraśniewski, Marian Ambor (instruktor), Stefan Chotecki( prezes powiatowy), Michał Lisiecki, Jan Kamionka, Józef Sikut, W. Kosmalski, Konstanty Ju

Członkowie KR w Sadłowie, 1936 r.. Od lewej siedzą w I rzędzie: Piotr Kowalski, Konstanty Durzyński, Tadeusz Kraśniewski, Marian Ambor (instruktor), Stefan Chotecki( prezes powiatowy), Michał Lisiecki, Jan Kamionka, Józef Sikut, W. Kosmalski, Konstanty Ju

Podziel się:

Organizacje rolnicze: Kółka Rolnicze

Historia kółek rolniczych, organizacji powstałej z potrzeby polskich rolników, jest powiązana nie tylko z historią wsi i rolnictwa, ale także z historią narodu i państwa polskiego. Organizacja kółek rolniczych kierowała się i kieruje zasadą wierności obowiązkom wobec Ojczyzny i polskiej ziemi. Hasło „Żywią i bronią” przyświecało od zarania ich działalności. Początek organizacji rolniczych, a przede wszystkim kółek rolniczych, datuje się w Polsce na drugą połowę XIX wieku - po uwłaszczeniu chłopów. Pierwsze kółka rolnicze na terenach polskich powstały w roku 1862 w Piasecznie koło Gniewa i w 1866 w Dolsku koło Śremu. Zadania kółek ustalone wówczas pozostały aktualne również w Drugiej Rzeczypospolitej. Były to: szerzenie oświaty ogólnej i rolnej, kultury oraz świadomości narodowej, wprowadzanie innowacji rolnych i gospodarczych na wsi. Ruch kółkowy odbudowywał się szybko po przerwie wojennej i w przeciągu następnych lat utworzył centrale: Centralne Towarzystwo Rolnicze (CTR) oraz Centralny Związek Kółek Rolniczych (CZKR). Na płaszczyźnie tych organizacji ścierała się ideologia chłopska z ziemiań­ską, ludowa z endecko-sanacyjną. W 1930 r. obie centrale połączyły się, tworząc Centralne Towarzystwo Organizacji i Kółek Rolniczych (CTOiKR) - teoretycznie apolityczne, a faktycznie prorządowe. Dobrowolnymi członkami były osoby fizyczne i prawne: chłopi i ziemianie, kółka i spół­dzielnie rolnicze, zrzeszenia gospodarczo-rolne, np. hodowców, plantatorów, pszczelarzy, koła gospodyń. Szerzenie oświaty w terenie opierało się na pracy instruktorów społeczników, inteligencji (zwykle ziemian i nauczycieli), a także etatowych instruktorów zatrudnianych przez instancję powiatową (okręgową) OTOiKR. W latach 1938-39 na terenie Polski działało ogółem ok. 10.900 KR z 305 tyś. członków. W gminie Bieżuń Kółka Rolnicze działały w Bieżuniu i w wielu sąsiednich wioskach. Prezesem gminnym był Jan Ilski, powiatowym Stefan Chotecki. Instruktorami obsługującymi ten teren byli: Marian Ambor i Dubienko, którzy prowadzili sprawy rolne oraz Franciszek Midura - nauczyciel, inspektor do spraw oświaty dorosłych. Trudno by­łoby opisać, jak działały kółka w poszczególnych wioskach. Jako przykład niech więc posłuży wieś Sadłowo, gdzie do Kółka Rolniczego należała większość rolników. O żywej i skutecznej działalności KR niech świadczą osią­gnięcia, a przede wszystkim założenie spółdzielni i wybudowanie w początku lat trzydziestych domu spółdzielczego. Mieścił się w nim sklep wielobranżowy, który prowadził Tadeusz Kraśniewski; punkt wymiany zboża na mąkę (we współpracy z młynem w Bieżuniu) był prowadzony kolejno przez Bronisława Kamionkę, Lucjana Kowalskiego i Tadeusza Kraśniewskiego. Uruchomiono również „mleczarnię”, która była właściwie zlewnią mleka. Rolnicy mogli w niej sprzedać pełne mleko lub śmietankę, zabiera­jąc „odciąg” na własne potrzeby, najczęściej do karmienia świń, prosiąt, cieląt. KR poza szerokim wachlarzem szkoleń ułatwiało zbyt świń hodowlanych wg wskazówek na eksport do Anglii ( tzw. bekony). W latach trzydziestych prezesem Kółka był Michał Lisiecki, członkami zarządu: Jan Kamionka, Konstanty Durzyński, Kosmalski i Julian Kosin.

Komentarze (0) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB