Poniedziałek, 25 września 2017. Imieniny Aureli, Kamila, Kleofasa

Jubileusz 250 rocznicy nadania Praw Miejskich Bieżuniowi

2017-02-28 10:43:47 (ost. akt: 2017-02-28 10:47:47)
Przywilej nadania Praw Miejskich  dla Bieżunia , AGAD, sygn.7125

Przywilej nadania Praw Miejskich dla Bieżunia , AGAD, sygn.7125

Podziel się:

Dopełniając informacje zawarte w ubiegłotygodniowym materiale autorstwa Marcina Jabłońskiego o Jubileuszu 250 rocznicy nadania Żurominowi Praw Miejskich należy dodać, iż niemal w tym samym czasie Bieżuń również nabył Prawa Miejskie.

Dla Bieżunia było to niejako potwierdzenie istniejącego już od 1406 roku przywileju, dla Żuromina był to pierwszy w jego historii akt tego rodzaju. W związku z powyższym, w obu miastach inaczej rozkładają się akcenty uroczystych obchodów tej rocznicy. W Żurominie Rada Miejska przyjęła uchwałę o obchodach Roku Jubileuszowego: z inicjatywy mec. Marka Kowalczyka powstaje pierwsza monografia miasteczka Jego autorstwa, mają być też przeprowadzone różnego rodzaju projekty kulturalne i sportowe. W Bieżuniu natomiast Rada Miejska położyła nacisk na inną datę, mianowicie 300. rocznicę urodzin jednego z najwybitniejszych mieszkańców naszego miasta, przypadającą 30 września b.r., przyjmując uchwałę o obchodach Roku Andrzeja Zamoyskiego. Na 24 kwietnia b.r. przygotowywana jest przez Muzeum Małego Miasta w Bieżuniu Oddział Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu we współpracy z Burmistrzem Miasta i Gminy Bieżuń oraz Państwową Wyższą Szkołą Zawodową w Ciechanowie, Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. : „Nowe spojrzenie na postać Andrzeja Zamoyskiego, w trzechsetną rocznicę urodzin kanclerza wielkiego koronnego”. Jej pokłosiem będzie kolejny numer muzealnego wydawnictwa Bieżuńskie Zeszyty Historyczne i publikacja wygłoszonych referatów. Być może uda się też, a zależeć to będzie od hojności sponsorów, wydać reprint najważniejszego dzieła Andrzeja Zamoyskiego – „ Zbioru Praw Sądowych” z 1778 roku. W planie jest też zorganizowanie we wrześniu wyjazdu do Zamościa, by pokłonić się prochom i złożyć kwiaty w katedrze zamojskiej na grobie X Ordynata.
Wracając do samych dokumentów erekcyjnych nadanych obu miastom 250 lat temu, których pełna treść publikowana była na łamach Bieżuńskich Zeszytów Historycznych Nr 21 i Nr 29, należy stwierdzić, iż były one wyrazem nowej polityki zapoczątkowanej koronacją S. A. Poniatowskiego w roku 1764. Król dążąc do uporządkowania wielu spraw w kraju widział również potrzebę podniesienia z upadku miast i stworzenia nowego prawa uwzględniającego oczekiwania stanu mieszczańskiego liczącego w połowie XVIII w. przeszło milion osób, a zajmującego w polskiej drabinie społecznej pośrednie miejsce między szlachtą i chłopstwem. Stworzone przez niego Komisje Dobrego Porządku( boni ordinis) miały za zadanie usuwanie wszelkich nadużyć i przywracanie miastom dawnych przywilejów, względnie dostosowanie ich do nowych warunków. Ówczesne elity, a do nich niewątpliwie zaliczał się kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski, widziały w rozwoju miast i mieszczaństwa przyczynek do rozwoju całego kraju, wyrazem czego były powyższe nadania.
Jak wyglądałby rozwój obu miast, gdyby nie zabory, trudno powiedzieć. Niewątpliwie jednak został powstrzymany. Konwencja petersburska z 26 stycznia 1797 roku, która odnosiła się m. in. do położenia prawnego tych poddanych trzech władców, którzy mieli swe dobra w kilku zaborach, a dotyczyła również rodziny Zamoyskich, położyła kres działalności tego rodu na północnym Mazowszu. Zamoyscy zdecydowali się na sprzedaż swych mazowieckich włości.
Bieżuń funkcjonował jako miasto do 1869 r., kiedy to dekretem carskim został zdegradowany do rangi osady. Przywrócenie Praw Miejskich nastąpiło dopiero w roku 1994. 
Życzymy obu miastom i ich mieszkańcom wielu sukcesów w kolejnych latach oraz udanych obchodów obu Jubileuszy.

Jerzy Piotrowski

Komentarze (0) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB